મહારાષ્ટ્રના નાટ્યલેખક વિજય તેંડુલકરનું નિધન થયું પછી ગુજરાતના અખબારોમાં તેમની આગળ ‘મહાન’નું વિશેષણ છપાયું છે. હકીકતમાં આ વિજય તેંડુલકર ગુજરાતના નંબર વન દુશ્મનોની હરોળમાં આવે છે. એ વળી મહાન શાનો?

આ વિજય તેંડુલકરે એક સમયે કહ્યું હતુ કે ‘જો મને બંદૂક અને તક મળે તો હું નરેન્દ્ર મોદીનુ ખૂન કરી દઉ’ આ વિજય તેંડુલકરે અમદાવાદના તેમના ઓએનજીસી હોલમાં યોજાયેલા વક્તવ્યમાં નકસલવાદીઓને સાચા અને સારા કહ્યા હતા. આ વિજય તેંડુલકરે નર્મદા યોજનાના વિરોધમાં મેઘા પાટકર સાથે મળીને મહારાષ્ટ્રમાં કાર્યક્રમો આપ્યા હતા. આ વિજય તેંડુલકરે તીસ્તા સેતલવાડ સાથે મળીને ગોધરા પછીના કાંડોની પ્રેસ કોન્ફરન્સો ભરી હતી અને ગુજરાત સામે આજીવન ઝેર ઓક્યું હતુ. આ વિજય તેંડુલકરે ગાંધીજી અહિંસક નહીં પણ હિંસક હતા એવુ નિવેદન કર્યું હતુ.

આ લેખક-નાટકકારનું બે વર્ષ પહેલા અમદાવાદના ઓએનજીસીમાં પ્રવચન હતું. તહેલકા મેગેઝીન કાઢતા તરૂણ તેજપાલે ઓએનજીસી સાથે મળીને પ્રવચન રાખ્યુ હતુ. વિજય તેંડુલકરની સાથે અનુપમ ખેરનું પણ પ્રવચન હતુ. આમાં મારે બીજા કેટલાક પત્રકાર મિત્રો સાથે રીપોર્ટીંગમાં જવાનું થયુ હતુ.

વિજય તેંડુલકરે આ પ્રવચનમાં એવુ કહ્યુ હતુ કે તેઓ સિકંદરાબાદના જેલરને ઓળખતા હતા અને તેની મદદથી જેલની અંદર નકસલવાદીઓને મળવા ગયા હતા. કેટલાક નકસલવાદીઓને મળી શકાયુ. તેઓ બધા ખૂબ સારા માણસો હતા. તેઓ એક એવા નકસલવાદીને પણ મળ્યા કે જેણે બાર મર્ડર કર્યા હતા પણ એની પહેલા એ ગાંધીવાદી હતો. એક વધુ નકસલવાદીને મળી શકાયું કે જે ગાયક હતો. વિજય તેંડુલકરે કહ્યું કે એ નકસલને તેમણે ગાવાનું કીધુ તો નકસલે એમ કહ્યું કે અત્યારે રાત છે અને બાજુના બેરેકમાં સાથીઓ ઉંઘી ગયા છે તેઓ ડિસ્ટર્બ થાય તેથી અત્યારે તો નહી ગાઉ. નકસલવાદીઓ આવા સંવેદનશીલ હતા!!

વિજય તેંડુકલરની સ્પીચ પૂરી થઈ પછી પ્રશ્નોત્તરીનો રાઉન્ડ હતો. ઓએનજીસીના પૂરેપૂરા ભરાયેલા ઓડિટોરિયમમાં મેં માઈક હાથમાં લઈને તેંડુકરને પૂછ્યું કે શું આપ નકસલવાદ જેવી ભયંકર પ્રવૃત્તિઓ કરનારા પરત્વે હમદર્દી ધરાવો છો? આપના વક્તવ્યમાં તો આપે નકસલવાદીઓના ભરપૂર વખાણ કર્યા છે. અને વિજય તેંડુલકરે જવાબ આપ્યો કે ના તેઓ હત્યાના કોઈ પંથને(કલ્ટ ઓફ કીલીંગ) સમર્થન આપતા નથી. પરંતુ નકસલો ખૂબ જ સારા માણસો હતા જ, એમનું માનસ ક્રીમીનલ હતુ પણ હદયના સારા માણસો હતા એ વાતને પોતે વળગી રહે છે.

મેં પૂછ્યું કે તેંડુલકરજી તમે હત્યાના પંથનું સમર્શન નથી કરતા તો કેટલાક સમય પહેલા તમે એવુ નિવેદન શા માટે કર્યું હતુ કે બંદૂક અને તક મળે તો મોદીને મારી નાખુ? શું તમે આજે પણ આ નિવેદનને વળગી રહો છો?

ઓએનજીસી હોલમ ગણગણાટ થયો અને વાતાવરણ બદલાઈ ગયું.

તેંડુલકરે કહ્યું કે હા પોતે આજે પણ પોતાના એ નિવેદનને વળગી રહે છે.જો કે બંદૂક અને તક મળે તો મોદીને મારી નાખવાના પોતાના નિવેદનમાં મોદીને ખરેખર ફીઝીકલી મારી નાખવાનો પોતાનો મતલબ ન હતો પરંતુ મોદી પરત્વે પોતાની ઘૃણાની હદ બતાવવાનો મતલબ હતો એમ તેંડુલકર મહાશયે સ્પષ્ટ કર્યું.

વિજય તેંડુલકર હવે ડિફેન્સીવમાં આવી ગયા. તેમને એમ કે હું હવે છેડો છોડીશ. પણ મારા સવાલો પૂરા થયા ન હતા. મેં પૂછ્યું કે થોડા સમય પહેલા તમે ગાંધીજી અહિંસક નહીં પણ ભારે હિંસક વ્યક્તિ હતા એવું નિવેદન કર્યું હતુ એને વળગી રહો છો? તેડુલકરે કહ્યું કે હા હું વળગી રહુ છું.

ઓડિયન્સમાં તેંડુલકર હવે તેમના વિચિત્ર વિચારોથી પૂરેપૂરા બેનકાબ થઈ રહ્યા હતા. મેં સંવાદ આગળ ચલાવ્યો. અને પૂછ્યું કે તમે ગોધરા પછીના જન આક્રોશ તોફાનો મામલે તીસ્તા સેતલવાડ સાથે મળીને માત્ર જે મુસ્લિમો મર્યા એની સામે લડત ચલાવી રહ્યા છો અને કોર્ટમાં પણ ગયા છો પણ કશ્મીરના ડોડામાં(એ વખતે ડોડાનો ઈશ્યૂ તાજો હતો)હિંદુઓની હત્યા થાય છે તેની સામે કેમ હરફ સુદ્ધા ઉચ્ચારતા નથી? કારણકે પેલુ કશ્મીર છે ત્યાં બીક લાગે છે અને અહીં ગુજરાત ફટકારવા માટે સીધો સાદો પ્રદેશ છે એટલે? ત્યાં હિંદુઓ મરે છે અને અહીં મુસ્લિમો મર્યા છે એટલે? મુસ્લિમો માટેની ફાઈટ ફેશનેબલ ગણાય છે અને તમારા જેવાઓના પ્રતાપે હિંદુઓ માટેની ફાઈટ ફાસીસ્ટ, કોમવાદી અને બિનસેક્યુલર ગણાય છે એટલે ? તમારા ઓર્ગેનાઈઝેશન સીટીઝન ફોર પીસ એન્ડ જસ્ટીસને સાઉદી અરેબિયાથી ફંડીંગ મળે છે એટલે?

ઓડિટોરિયમમાં તાલીઓના ગડગડાટ થયા. વિજય તેંડુલકરનુ મોઢુ જોઈને હવે મને દયા આવતી હતી કારણકે એ લગભગ રડવા જેવા થઈ ગયા હતા. મને તો એમ કે સામે ઉશ્કેરાશે અને એલફેલ બોલશે પણ એમની તો બોલતી બંધ થઈ ગઈ હતી.

અહીં માઈક અનુપમ ખેરે હાથમાં લીધું. ખેરે કશ્મીરી પંડિતોની વાત ઉઠાવવા માટે મને થેંક્યુ કીધુ. અને કહ્યું કે કે કશ્મીરી પંડિતોએ હિંસાનો સહારો નથી લીધો એટલે કોઈ તેમના પ્રશ્નોની ચિંતા નથી કરતુ. જમ્મુમાં ત્રણ લાખ કશ્મીરી પંડિતો છે. કોઈ રાજકારણીએ ક્યારેય તેમની મુલાકાત લેવાની તસ્દી નથી લીધી. અર્ધા કશ્મીરી પંડિતો સંઘર્ષ અને બેવતનીને કારણ માનસિક પ્રોબ્લેમ ભોગવી રહ્યા છે. કેટલીક છોકરીઓ વૈશ્યાવૃત્તિમાં ધકેલાઈ ગઈ છે. કેટલાકને મુરાદાબાદમાં ચાલી જેવી જગ્યાઓ આપી દીધી છે. વડાપ્રધાન મનમોહનસિંઘ હુરિયતના નેતાઓ સાથે હાથ મિલાવે છે અને અમે બેવતન થયેલા કશ્મીરી પંડિતો બીજા દિવસે અખબારમાં તેની તસવીર જોઈએ છીએ. કોઈએ વિચાર્યું છે કે અમે શું ભોગવતા હઈશું એવા વખતે ?

મેં માઈક લઈને કીધું કે હા, આ વિજય તેંડુલકર જેવાઓ ગોધરા પછીના જન આક્રોશ તોફાનોમાં મુસ્લિમો માટે પાંડરવાડા અને સરદારપુર પહોંચી જાય છે પણ કશ્મીરી પંડિતો બાબતે શું થાય છે તેમની સંવેદનાઓને? મીસ્ટર તેંડુલકર જેવાઓનો એજન્ડા શું છે એ જાહેર છે.

હવે તરૂણ તેજપાલે માઈક હાથમાં લીધું અને મને કહ્યું કે વિજય તેંડુલકર પંડિતોની હાલની પરિસ્થિતિ માટે જવાબદાર નથી પણ સિસ્ટમ જવાબદાર છે. મેં સામે જવાબ આપતા કહ્યું કે તરૂણજી વિજય તેંડુલકર પંડિતોની સમસ્યા વિશે ચૂપ રહે છે, નકસલોના આતંક બાબતે પણ ચૂપ રહે છે પણ માત્ર ગોધરા પછીના તોફાનો વિશે ઉહાપોહ મચાવે છે માટે મેં ઉપરનો મુદ્દો છેડ્યો છે જે અસ્થાને નથી.

મારી વાત મેં પૂરી કરી. વિજય તેંડુકલરને કોઈક વખત તો સામસામે બેટીંગમાં લેવા જ હતા. ઓએનજીસી ઓડિટોરિયમમાં આ ચાન્સ મળ્યો હતો. મારી પત્રકારત્વની કારકીર્દીમાં સૌથી મજા પડી હોય એવી ક્ષણો પૈકીની આ ક્ષણો હતી.

હવે વિજય તેંડુકલરના નિધન પર ગુજરાતના જ અખબારો તેમને મહાન કહે છે ત્યારે શું કહેવું? આ માણસ તો આખી જિંદગી ગુજરાત વિરોધી રહ્યો હતો. એ શાના મહાન? (ઉપર છે તે અમદાવાદના ઓએનજીસીના હોલમાં વિજય તેંડુલકરનો પાડેલો ફોટો છે)
****