આ જે હું લખી રહ્યો છું તેમાં હું ખોટો પડું તો જ સારૂ. પરંતુ હું ખોટો પડું તેવી શક્યતા ઓછી છે. કારણકે વર્તારા દેખાડી રહ્યા છે કે અમદાવાદમાં બીઆરટીએસ એટલેકે બસ રેપીડ ટ્રાન્ઝીટ સિસ્ટમ નિષ્ફળ જશે. લોકો અત્યારથી જ ભરપૂર ગાળો દઈ રહ્યા છે બીઆરટીએસને. કારણ એ છે કે બીઆરટીએસે અમદાવાદના રસ્તાઓને સાંકડા બનાવી દીધા છે. અને તેના પરિણામે ટ્રાફીક વધી ગયો છે. વાહનોની ઝડપ ધીમી પડી ગઈ છે, એકાદુ સ્લો વ્હીકલ આખો ટ્રાફીક ચોપટ કરી દે તેવું બનવા માંડ્યું છે.

ધરણીધર ચાર રસ્તાથી શ્રેયસ ક્રોસિંગ પરનો ઓવરબ્રીજ વટાવો પછી માણેકબાગ હોલથી નહેરૂનગર ચાર રસ્તા સુધીનો રસ્તો ગજબનો સાંકડો થઈ ગયો છે. રસ્તાની એક તરફે જે દુકાનો, દેરાસર વગેરે આવેલા છે તેના વાહનો આ સાંકડા રસ્તા પર પાર્ક થતા અહીંથી પસાર થવાનું માથાના દુ:ખાવા સમું બની જાય છે. આ રસ્તો એટલો પહોળો અને વિધ્ન વગરનો હતો કે ઝડપથી મિનિટ બે મિનિટમાં પસાર થઈ શકાતું હતું. અત્યારે તો રસ્તાનો મોટો ભાગ બીઆરટીએસે રોકી લીધો છે અને લોકોને હવે બીઆરટીએસ ખર્ચાળ તરંગી તુક્કો લાગી રહ્યો છે.

સેટેલાઈટ રોડ કે જે પશ્ચિમ વિસ્તારના સૌથી મુખ્ય રસ્તાઓ પૈકીનો એક છે એ રોડ નહેરૂનગર ચાર રસ્તાથી રાણી લક્ષ્મીબાઈના પૂતળા સુધી ગળુ દબાવી દીધુ હોય એવો સાંકડો થઈ ગયો છે. આટલો મુખ્ય રસ્તો આવો સાંકડો થઈ જાય એ કલ્પના બહારની વાત છે. રસ્તા પર બીઆરટીએસની લેન ઉભી કરવાની લાયમાં આવું થયું છે. મારી તો કલ્પનામાં જ નથી આવતું કે જે રીતે વાહનો વધી રહ્યા છે અને ખાસ કરીને તો ગાડીઓ જે રીતે વધી રહી છે તે જોતા આવા સાંક્ડા રસ્તા કઈ રીતે વાયેબલ થશે.

દિલ્હીમાં પાછલા વર્ષોમાં બે પબ્લીક ટ્રાન્સ્પોર્ટેશન પ્રોજેક્ટ હાથ ધરાયા. તેમાંનો એક એટલે મેટ્રો ટ્રેન અને બીજો એટલે બીઆરટીએસ. મેટ્રો ટ્રેન પ્રોજેક્ટ જબરજસ્ત સફળ થયો કારણકે મેટ્રો ટ્રેન અંડરગ્રાઉન્ડ હોવાથી હયાત રસ્તાનો કોઈ ભાગ પચાવી પાડીને ઉભી કરાયેલ નથી એટલે આ પ્રોજેક્ટે ટ્રાફીકને ડિસ્ટર્બ કર્યો નથી. જ્યારે દિલ્હીમાં બીઆરટીએસ પ્રોજેક્ટ ભયંકર હદે નિષ્ફળ નીવડ્યો છે અને તેને ટનબંધ ગાળો પડી છે. કારણકે બીઆરટીએસે મુખ્ય રસ્તાની વચ્ચેવચ પોતાની લેન બનાવીને રસ્તા સાંકડા કરી નાખ્યા છે અને ટ્રાફીકને વકરાવ્યો છે. દિલ્હીમાં લોકો બીઆરટીએસને ગાળો દે છે અને બીઆરટીએસવાળો રસ્તો બદલી દે છે. અમદાવાદમાં પણ બધે નહીં તો સાંકડી બોટલનેક પર આ જ પરિસ્થિતિનું પુનરાવર્તન થશે એવું વર્તાઈ રહ્યું છે.

અમદાવાદને કોઈ મહાત્વાકાંક્ષી પબ્લીક ટ્રાન્સ્પોર્ટ સિસ્ટમની લાંબા સમયથી જરૂર હતી જ. બીઆરટીએસ પ્રમાણમાં સસ્તો એકમાત્ર વિકલ્પ પણ ખરો પરંતુ રસ્તા પર રિક્ષાઓ ઉભી હોય, લારીઓ ઉભી હોય, પાર્કિંગની સુવિધા વગર બિલ્ડિંગો ઉભા થઈ ગયા હોય અને તેથી રસ્તા પર જ પાર્કિંગ થતું હોય, વરઘોડાથી માંડીને પચ્ચીસ પ્રકારના ધાર્મિક, લગ્નના સરઘસો અને સ્મશાનયાત્રાઓ નીકળતી હોય, બળદગાડા, ટ્રેક્ટર, ઉંટલારી, પેસેન્જર મેળવવા ધીમી ચાલતી રીક્ષા, સ્કૂલેથી છૂટીને વાતો કરતા કરતા સાથે સાથે ધીમી સાયકલ ચલાવતા વિદ્યાર્થીઓ, પબ્લીક સેન્સ વગરના રસ્તો ક્રોસ કરવાવાળા રાહદારીઓ, વરસાદી પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થિત યોજના વગરના, રખડતા કૂતરા, ગાયો, ગધેડાવાળા અને ઓલરેડી ટૂંકા રસ્તાવાળા અમદાવાદમાં કોલમ્બિયાના બોગોટાની બીઆરટીએસ પદ્ધતિનું આંધળું અનુકરણ કરવાથી સફળતા મળશે કે કેમ એ વિચારો.

બહુ પહેલા હું અમદાવાદની પોલીસ કમિશનરની કચેરીમાં ડીસીપી ટ્રાફીકની ઓફિસમાં તેમની મુલાકાત લેવા ગયો હતો ત્યારે તેમની ખુરશી પાછળના નોટિસ બોર્ડમાં સૂચના લખી હતી કે ‘બીઆરટીએસ પદ્ધતિના નિદર્શન માટે કોલમ્બિયાના બોગોટા શહેરથી આવેલા મહેમાન સાથે મીટીંગ ગાંધીનગરમાં.’ મેં ડીસીપીને પૂછ્યું તો તેમણે કહ્યું કે આ કશુંક બીઆરટીએસ જેવું છે એની મિટીંગ છે. કોલમ્બિયાના બીઆરટીએસનું નિદર્શન કરનારે સીડી પર જે પ્રેઝન્ટેશન કર્યું હતું એ સીડી આજે પણ મારી પાસે છે.( એ વખતે મોદી તો ગુજરાતમાં જ ન હતા અને કેશુભાઈ પટેલનું રાજ હતું. ગુજરાત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ દ્વારા બીઆરટીએસની પ્રાથમિક પાયાગીરી હાથ ધરાઈ હતી. જીઆઈડીબીના વડા પદે રવિ સક્સેના નામના આઈએએસ ઓફિસર હતા જે હાઈપ્રોફાઈલ હતા અને કેશુભાઈને સમજાવે એમ કેશુભાઈ સમજી જતા હતા(મોદીએ આવતાની સાથેજ સક્સેનાની અપંગ વિકાસ કે એવા કોઈક કોર્નર્ડ સેક્શનમાં બદલી કરી દીધી હતી ત્યારે હાહાકાર મચી ગયો હતો).) ત્યારથી આજ સુધી બીઆરટીએસ પ્રોજેક્ટ ખાસ્સો આગળ વધી ગયો છે. હવે આગે આગે દેખિયે સાંકડે રસ્તો પે હોતા હે ક્યા…ફરીથી કહું છું કે આ જે મેં લખ્યું એમાં હું ખોટો જ પડું અને બીઆરટીએસ સૌના માટે સારી તથા સફળ જ નીવડે એવી હું કામના કરું છું.(તસવીરમાં દિલ્હીનો બીઆરટીએસ ત્રાસ)(ઘણા વાંચકોના ઈમેલ મળ્યા છે કે બીઆરટીએસ નિષ્ફળ તો કઈ રીતે જઈ શકે? તમે લખ્યું છે એ વિશે સ્પષ્ટતા કરો. મારે એટલું જ કહેવાનું છે કે જ્યાં રસ્તા સાંકડા થયા છે ત્યાંના બોટલનેક પર લોકો ત્રાસ અનુભવી રહ્યા છે અને દિલ્હીમાં આને કારણે બીઆરટીએસ યોજના નિષ્ફળ ગઈ છે માટે અમદાવાદમાં બીઆરટીએસ યોજના આખે આખા રૂટ પર નહીં તો અત્યંત સાંકડા કરી નંખાયેલા પેચ પર લોકો માટે ભારે પરેશની સર્જનારી બની રહેશે.)
***

સિદ્ધાર્થ પટેલ સાવધાન