સામગ્રી :

૨ ૧/૨ કપ દૂધ,
૧/૨ કપ ખાંડ,
૩ ચમચા કસ્‍ટર્ડ પાઉડર,
૧/૨ ચમચી વેનિલા એસેન્‍સ,
૮ બ્રેડ સ્‍લાઈસ,
૧/૩ કપ ક્રીમ,
૧ ચમચો પિસ્‍તા,
૧ ચમચો ગ્‍લેઝડ ચેરી,
૧/૪ કપ પાણી.

રીત :

બ્રેડ સ્‍લાઈસને અડધી કાપીને ગરમ તેલમાં તળી લો. એક પેનમાં અડધા ભાગનું દૂધ ગરમ કરી તેમાં અડધી ખાંડ મિક્સ કરી દો. ઊકળતા દૂધમાં કસ્‍ટર્ડ પાઉડરની પેસ્‍ટ નાખીને ઘટ્ટ કસ્‍ટર્ડ તૈયાર કરો. બાકી વધેલા દૂધ અને ખાંડને એક બીજા પેનમાં ઘટ્ટ થાય ત્‍યાં સુધી ઉકાળો. તેમાં તળેલી બ્રેડના ટુકડા નાખી બે મિનિટ રહેવા દો. તેને બહાર કાઢી સર્વિંગ પ્‍લેટમાં પાથરી દો. હવે દરેક સ્‍લાઈસ પર કસ્‍ટર્ડ અને મલાઈ નાખો. ઉપર પિસ્‍તા અને ચેરીથી સજાવી ઈચ્‍છા મુજબ ગરમ અથવા ઠંડું સર્વ કરો.

સામગ્રીઃ

૨૦૦ગ્રા. મોળું દહીં,
૧૦૦ગ્રા. ચણા- લોટ,
૨૦૦ગ્રા. મેથી,
લીલું મરચું, મીઠું,
હળદર,તેલ, ખાંડ

રીતઃ

મેથીના પાને સમારી, ધોઈને વધારો.તેમાં ઉપર લખેલો મસાલો નાખો. પાન ચઢવા આવે એટલે દહીંમાં ચણાના લોટનું ખીરું બનાવીને ભાજીમાં ધીમે ધીમે નાખી હલાવો.બરાબર ઘટ્ટ થાય એટલે નીચે ઉતારી ઉપર કોથમીર ભભરાવો. (મેથીની ભાજી-બટાટા, મેથીની ભાજી-રીંગણ, મેથીની ભાજી-મગની દાળ, મેથીની ભાજી- વાલોળ, મેથીના મૂઠિયા,મેથી પાપડી વગેરેનું મિકસ શાક બનાવી શકાય છે.)

પોષકતાઃ

આમાં ૧૦૦૦ કેલરી છે. કડવો રસ આપનાર મેથી ખોરાકને વિશિષ્‍ટ સ્‍વાદ આપવા સાથે જઠરાગ્નિને પ્રદીપ્‍ત કરે છે. વાયુનું શમન કરે છે, પિત્તશામક છે. તેનાથી દસ્‍ત સાફ આવે છે.પિત્ત પ્રકૃતિવાળા માટે ખાસ ઉપયોગી છે.

સામગ્રી :

૧ લિટર દૂધ,
૪૦ ગ્રામ બાસમતી ચોખા (જૂના),
૧૫૦ ગ્રામ ખાંડ,
૧ ટે. સ્‍પૂન બાફેલી બદામની ચીરીઓ,
૦।। ટી. સ્‍પૂન ઇલાયચીનો ભૂકો,
૧ ટી. સ્‍પૂન બાફેલી ચારોળી,
૦। ટી. સ્‍પૂન જાયફળનો ભૂકો,
૧ ટી સ્‍પૂન ઘી.

રીત :

ચોખાને ધોઈ અડધો કલાક માટે પાણીમાં પલાળવા.કપડાં ઉપર કોરા કરી ઘીથી મ્‍હોવા.દૂધ ઉકાળવા મૂકવું. એક ઉભરો આવે એટલે હલાવતા રહી ચોખા ઉમેરવા.ચોખા બરાબર ચઢે અને દાણો ફાટે એટલે ખાંડ ઉમેરવી. હલાવતા રહેવું.ખાંડનું પાણી બળે, દૂધપાક ઘટ્ટ થાય એટલે નીચે ઉતારી લેવો.બાફેલા બદામ, ચારોળી તથા ઇલાયચી, જાયફળનો ભૂકો ઉમેરવા.દૂધપાક ઠંડો થાય ત્‍યાં સુધી વચ્‍ચે વચ્‍ચે હલાવવો જેથી મલાઈ ન બાઝે.
*યંગ જનરેશનને દૂધપાક ન ભાવે તો બ્‍લેન્‍ડરમાં હલાવી ચોખા ક્રશ કરવા. મલાઈ એકરસ કરવી. ફ્રિજમાં ઠંડો મૂકવો. સરસ ‘રાઈસ પૂડિંગ‘ તૈયાર થશે. અખરોટ, કિસમિસ, અન્‍ય ડ્રાયફ્રૂટ ઉમેરવા.

સામગ્રી:

એક વાટકી તુવેરની દાળ
100 ગ્રામ ગોળ
પાંચથી છ કોકમ
અડધી ચમચી હળદર
અડધી ચમચી લાલ મરચું
એક ચમચી સિંગદાણા
4 ચમચી તેલ
વઘાર માટે બે-ત્રણ લવિંગ,તજ
અડધી ચમચી રાઈ
હિંગ, સ્વાદ પ્રમાણે મીઠું.

ઢોકળી માટે:

ઘઉંનો લોટ એક વાટકી,
પા ચમચી હળદર,
મરચું અને મીઠું સ્વાદ પ્રમાણે.
બે ચમચી તેલ મોણ માટે.

રીત :

સૌ પ્રથમ તુવેરની દાળને બાફી એમાં સંચો ફેરવી એકરસ કરવી.એમાં છ કપ ગરમ પાણી નાખવું.
હવે ગોળ, કોકમ, હળદર, મરચું, મીઠું અને સિંગદાણા નાખીને ઊકળવા દો.
બે ચમચા તેલ વઘાર માટે મૂકી એમાં તજ, લવિંગ, રાઈ અને હિંગ નાખી વઘાર થાય એટલે દાળમાં નાખવો.
એક વાટકી લોટમાં મીઠું, તેલ, હળદર, મરચું નાખી થેપલા જેવો લોટ બાંધવો.
એના એક સરખા લૂઆ કરી પાતળી રોટલી વણી એને છરી વડે નાના ચોરસ ટુકડા કરી દાળમાં નાખવા.
ઢોકળી નાખ્યા બાદ દસ મિનિટ ઊકળવા દેવું. પીરસતી વખતે એક ચમચી ઘી નાખવું અને કોથમીર ભભરાવવી.
નોંધ : દાળઢોકળીમાં કચોરી અથવા શાક પણ બાફીને ઉમેરી શકાય.

સામગ્રી :

૧ લિટર દૂધ,
૩ ટે.સ્‍પૂન ખમણેલું કોપરું,
૨ ટી.સ્‍પૂન પલાળીને વાટેલા બાસમતી ચોખાનો પલ્‍પ,
૧ ટે. સ્‍પૂન પનીર,
૧ ટી. સ્‍પૂન કાજુનો ભૂકો,
૧૫૦ ગ્રામ ખાંડ,
૦।। ટી. સ્‍પૂન ઇલાયચીનો ભૂકો,
ચપટી જાયફળનો ભૂકો.

રીત :

દૂધને ઉકાળવા મૂકવું. એક ઉભરો આવે એટલે ચોખાની પેસ્‍ટ તેમાં ભેળવી દેવી.દૂધ જરા જાડું થાય એટલે ખાંડ નાંખી સતત હલાવતા રહી દૂધને ઊકળવા દેવું.ત્‍યાર બાદ કોપરાનું છીણ તથા કાજુનો ભૂકો ઉમેરવા.બરાબર ઊકળી દૂધપાક તૈયાર થાય એટલે નીચે ઉતારી પનીર, ઇલાયચી, જાયફળ નાંખવા. ધીરે ધીરે હલાવી બધું મિકસ કરી ફ્રિજમાં ઠંડો કરવો.
(કોપરાનું છીણ ઉમેરતી વખતે તાપ એકદમ ધીરો રાખી, સતત હલાવતા રહેવું જેથી કોપરાના ફાઈબરથી દૂધ ફાટી ન જાય).

સામગ્રીઃ

ચોખા ૨૦૦ ગ્રામ,
પાણી પ્રમાણસર,
મીઠા લીમડાનાં થોડાક પાન,
એલચીનાં છોડાં પ્રમાણસર,
તમાલપત્ર થોડાંક.

રીતઃ

ચોખાને પાણીથી ધોઈ નાખવાં, પછી ચોખાની ઉપર ત્રણ આંગળ પાણી રહે તેમ રાખી તપેલી ચૂલા ઉપર ચડાવવી. પછી ચોખા ખદખદે એટલે એને ધીમા તાપ ઉપર રાખવા એટલે તે બરાબર સીઝાઈને ફૂલી જશે. પછી તેને ઉતારીને ઓસાવી સેવા. જો આ ભારતે સુગંધિત બનાવવો હોય તો તેમાં થોડાંક મીઠા લીમડાનાં પાન, તમાલપત્રના કટકા અને એલચીનાં છોડાં નાખવાં.

સામગ્રીઃ

નાના બટાટા ૫૦૦ ગ્રામ,
મીઠું પ્રમાણસર,
હિંગ ચપટી,
જીરું વધાર માટે,
તેલ પ્રમાણસર,
કોપરાનું ખમણ.
સુશોભન માટે સામગ્રીઃ
સમારેલી કોથમરી એક ઝૂડી,
ફોલેલું લસણ એક ગાંઠિયો,
દાળિયા ૫૦ ગ્રામ,
લાલ મરચું ૧ ચમચી,
બે લીંબુનો રસ,
મીઠું પ્રમાણસર,
કોપરાનું ખમણ ૫ ચમચી,
ખાંડ ૧ ચમચી .

રીતઃ

બટાટાને બધકચરા બાફવા. પછી તેને છોલી નાખવા અને વચ્‍ચેથી એક કાપો મૂકવો. પછી ચટણીની બધી સામગ્રી લઈને ચટણી વાટી નાખવી અને તેમાં લીંબુનો રસ નાખવો. પછી બટાટામાં આ ચટણી ભરીને બટાટા તૈયાર કરવા. પછી એક કડાઈમાં તેલ લઈ તેમાં જીરું, હિંગનો વઘાર કરી તેમાં તૈયાશ કરેલા બટાટા વઘારવા. શાક ચડી જાય એટલે તેની ઉપર કોપરાનું ખમણ ભભરાવવું.

સામગ્રીઃ

૪૫૦ગ્રા. ભીંડી,
૫૦ગ્રા. તેલ,
હળદર, મરચું,
લીલાં મરચાં,
ધાણાજીરું, મીઠું,
રાઈ,હિંગ.

બનાવવાની રીતઃ

ભીંડીને ભીના કપડાથી સાફ કરી, સુધારી તેના નાના ટુકડા કરો.તેલ અથવા ઘી ગરમ કરી, તેમાં રાઈ અને હિંગનો વઘાર કરી તેમાં ઘીંડી નાખી સિઝવા દો. બાદ મસાલો નાખો.બાદ તેને હલાવી ઢાંકી દઈ, ધીમા તાપે ૨૫ મિનિટ સુધી પકાવો.
પોષકતાઃ
આમાં ૧૦૦૦ કેલરી છે. ભીંડામાં કેલ્શિયમ પ્રચુર પ્રમાણમાં છે અને શરીરમાં તેનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ થાય છે.

સામગ્રીઃ

૫૦૦ગ્રા. પાપડી,
આદું, મરચાં, લીલું લસણ,
હળદર, શાકનો મસાલો,
તેલ, સંચોરો, કોથમીર,
મીઠું, મરચું.

રીતઃ

પાપડીને છોલી નાખો. તપેલીમાં પાણી, મીઠું અને સંચોરો નાખી પાપડી ધોઈને નાખી દઈ, ચઢવા દો.ચઢ્યા પછી વાટેલાં આદું- મરચાં- લસણ- કોથમીર-મરચું- હળદર અને શાકનો મસાલો નાખી હલાવો. થોડીવાર રહેવા દઈ નીચે ઉતારો. (પાપડી- રીંગણ, પાપડી-રતાળું, પાપડી- મેથીના મૂઠિયાના મિશ્ર શાકો મનાવી શકાય છે.)

પોષકતાઃ

૧૨૦૦ કેલરી છે. શિયાળામાં મળતા પાપડીના શાકમાં સ્‍ટાર્ચ અને પ્રોટીનનું પ્રમાણ વધુ હોઈ, તે સારું પોષણમૂલ્‍ય ધરાવે છે.

જરૂરી સામગ્રી :

(૧) મેંદો : ૫૦૦ ગ્રામ (૨) ચણાનો લોટ : ૧૦૦ ગ્રામ (૩) ખાંડ : ૧ કિલો (૪) યીસ્ટ.

બનાવવાની રીત :

૧.મેંદામાં ચણાનો લોટ નાખી તેમાં પા ચમચી યીસ્ટ નાખી ગરમ?પાણીથી ગાર બનાવી,
બે દિવસ મૂકી રાખો. જો તૈયાર બોળો મળી રહે તો પા કપ બોળો નાખી, એક દિવસ મૂકી રાખો.
૨.પછી ખાંડની ચાસણી ગુલાબજાંબુની ચાસણી કરતાં વધારે ઘટ્ટ બનાવો.
૩.બેઠા આકારનું વાસણ લઈ તેમાં તળવા માટે ઘી મૂકો.
૪.કોઈપણ વાસણમાં, વાટકામાં અથવા ડબામાં કાણું પાડી તેનાથી જલેબી પાડવી. તળાઈ રહ્યા પછી ચાસણીમાં બોળી અને કાઢી લો.
પોષકતા :
૬૪૦ કેલરી વ્યક્તિ દીઠ મળે છે. ગમે તે ઋતુમાં અને ગમે તે પ્રસંગમાં બનાવાતી એવરગ્રીન જેવી જલેબી શર્કરા અને પ્રોટીનનું સમતુલન ધરાવે છે.

સામગ્રી :

દૂધ : ૪ કપ,
સાકર : ૬ ચમચા,
ઘી : ૧ કપ,
પાણી : ૨ કપ,
ઘઉંનો લોટ : ૬ ચમચા.

રીત :

પ્રથમ દૂધનો ઊભરો આવી જાય પછી ધીમા તાપે દૂધ અરધાથી પણ વધારે બળી જાય ત્‍યાં સુધી ઉકાળો. દૂધને એકસરખું હલાવતાં જવું, જેથી દૂધ જાડું અને ગઠ્ઠારહિત થાય. સાકર અને પાણી બંને ભેગાં કરી ઉકાળી તેની ચાસણી બનાવો. તેને નાની થાળીમાં લો. ઠંડા થયેલા દૂધમાં લોટ મિક્સ કરો જેથી દૂધ વધારે જાડું થશે. બરાબર હલાવી એકસરખું ખીરું તૈયાર કરો. હવે કડાઈમાં ઘી લઈ ગરમ કરો. જ્યારે બરાબર ગરમ થઈ જાય ત્યારે એક ચમચો ભરી ખીરું ધીમાં નાખો. તે નાની પૂરી જેવો દેખાશે. તેને ધીમા તાપે તળાવા દો. પછી તેની બીજી બાજુ ફેરવીને તળવી. જ્યારે સોનેરી રંગ જેવા થાય ત્યારે તે લઈ લેવા અને ચાસણીમાં મૂકવા, જેથી બરાબર ચાસણી ચૂસી લે પછી કાઢીને બીજા વાસણમાં મૂકવા. આવી રીતે ખીરાના માલપુઆ બનાવવા.